Xabier Olarra
Itzultzailearentzat baliabide ona izan daitekeelakoan, hasi naiz tresna ditxosozkoa eguneroko lanean erabiltzen, itsu-itsuan uko egin beharrean โitzultzaileoi lana kenduko omen digulako, besteak besteโ, zertarako izan daitekeen erabilgarria ikasi nahian.
Gehiegi ez luzatzeko, esango dut Iruรฑeko Udalak eta EIZIEk egindako hitzarmenaren ondorioz Minaberri bekaren mentoretzan ari naizela, Leire Errandonea itzultzen ari den Sauveur et fils liburuaren gainbegirale gisa edo.
Eta hona hemen itzulpen horrek dituen hainbat kosketan itzultzaileari agertu zitzaion esaldi bat, eta ondorioz emandako hainbat jirabuelta.
Hauek dira jatorrizko testua eta itzultzaileak emandako ordaina:
| Ce lundi matin, Sauveur reรงut une jeune femme anorexique. รliane, au nom prรฉdestinรฉ, ne venait pas consulter pour ce problรจme alimentaire quโelle paraissait ignorer. | |
| Astelehen goiz hartan, Sauveurrek emakume gazte bat hartu zuen kontsultan, anorexikoa. รliane zuen izena โizen predestinatuaโ, eta ez zen elikadura-arazo horregatik joana kontsultara, itxuraz bederen ez baitzekien bazuenik ere. |
Itzultzailea ez zen konformatu itzulpen soila ematearekin (erabat zuzena izanda ere), eta arrazoien bila hasi zen, azalpen garbirik gabeko tarteki hori zergatik ote zegoen hor argitu nahian Eliane izenetik abiatuta.
Wiktionaryk bi hauek eman zizkon รlianeren etimologiatzat:
| – Latinezko Aelianatik eratorria, Aelius (plebeia gens) izenaren eratorri femeninotik alegia | |
| – Baliteke zerikusia izatea honako honekin: hebreerazko Eli’Anah (ืึถืึดืืขึทื ึธื)rekin, literalki, ene jainkoak erantzun dit. |
Bazirudien etimologiak ez zuela ezer asko laguntzen. Predestinazioak badu zerikusia Jainkoarekin, batez ere kalbinistenarekin. Baina amatasunarekin, eta anorexiarekin?
Bide horrek ezer askorik laguntzen ez zuela-eta, goiko itzulgai hori emanda, galdera hau egin nion ChatGPTri gaztelaniaz:
| ยฟPor quรฉ la autora hace alusiรณn a la โpredestinaciรณn a la anorexiaโ basรกndose en el nombre de Eliane? |
Eta orojakilearen erantzuna:
| En el documento, la autora menciona que Eliane tiene un “nombre predestinado” en relaciรณn con su anorexia. Esto se debe a que el nombre “Eliane” contiene la palabra “liane”, que en francรฉs significa “liana”, una planta delgada y alargada. (ยก!!!) La autora utiliza esta asociaciรณn para hacer un juego de palabras que conecta el nombre de Eliane con su condiciรณn de delgadez extrema debido a la anorexia. Es una forma literaria de resaltar la relaciรณn entre el nombre y el estado fรญsico de la paciente. |
Ama Maria santisima!!!!! Nork esan du AAk ez duela irudimenik eta sormenik? Sobran ere baduela dirudi.
Hortik ezer askorik ez zegoela ateratzerik etsita, bide zaharrera jo nuen, eta galdera egin nion Googleri: Eliane + anorexia + embarazo (ez dakit zehazki nola galdetu nion).
Eta hona aurkitu nuen azalpen-tankera zeukan erantzuna:
| รliane Krtolitza Quand manger fait souffrir(2018) liburuko artikulu baten izenburuan hau agertzen da:Accompagnement ร la maternitรฉ d’une jeune femme anorexique/boulimique, Eliane Krtoliza eta Ouriel Rosenblum. |
รliane Krtolitza Psikologo-eme klinikoa da, neonatologiako eta haurgintzako psikoterapeuta, Bourgogne-Franche-Comtรฉ Unibertsitatean doktoretza egina.
Iruditzen zait erantzun hori askoz hobea dela. Nire nabigazio ilustragarri honen berri eman nion itzultzaileari, baina aholku garbirik eman gabe โpredestinatuaโ hitza agertu izanaren ondorioz egin zezakeenaz: oin-oharra jarri edo testuan disimuluan integratu. Edo emandako itzulpena halaxe utzi eta irakurlearen bizkarrera bota azalpenak bilatzearen zama.
Eta gaur goizean, ea gaztelaniaz duela hilabete pare bat egindako galderari Chat GPTk zer erantzun ematen zion ikusi nahian, hona zer erantzun didan aurrekoan egindako galdera hura bera euskaraz eginda:
| Idazleak ez du literalki esan nahi รliane โanorexiarako jaioaโ dagoela. โAu nom prรฉdestinรฉโ esamoldea ironikoa eta sinbolikoa da. รliane izenak hainbat konnotazio ditu frantsesez eta tradizio erlijiosoan: – รlie / Elias-etik dator, eta lotura du zeruarekin, espiritualtasunarekin, gorantz joatearekin. – Sonoritatez arina eta โaingeruzkoaโ da, ia gorputzetik askatua dirudien zerbait iradokitzen duena. Anorexiak, maiz, gorputza ukatzea, arintasuna, desmaterializazioa eta perfekzio ideal bat bilatzea dakar. Horregatik, idazleak iradokitzen du izenak baduela nolabaiteko โdestino sinbolikoโ bat: รlianeren izenak iradokitzen duen espiritualtasun eta arintasun idealak bat egiten du anorexiaren logikarekin (gorputza ahalik eta gehien murriztea, โarintzeaโ). Beraz: – Ez da predestinazio teologikoa. – Baizik eta ironia literarioa: izenak eta gaixotasunak duten esanahi sinbolikoaren arteko lotura azpimarratzea. |
Chat GPTk lehengo lepotik burua: gure adiskide orojakilea Txorierrin barrena aingeruen, goiaingeruen eta abarren erreinura joan dela iruditzen zait.
Ondorioak:
1.- AAri ez zaio gustatzen tontotzat hartua izatea, eta amorrazioz bilatuko du erantzunen bat, zuzena, okerra edo erdipurdikoa.
2.- Erabilgarria izan liteke, oso, segun eta zertarako. Baina kontuz ibili beharra dago jasotzen diren erantzunekin.
3.- Esan didate AA galdetzailearekiko enpatiarako entrenatua dagoela, eta hark entzun nahi lukeenari traza hartuta ematen dituela erantzunak. (Ez dakit niri zer traza hartu didan. Seguru aski Arantzazuko mendi santuan denbora puska bat egina izatearena).
Eta gaurkoz hemen utziko dugu. Ez naiz hasiko pontifikatzen, hasiberriaren kategoriara ere iristen ez naizen erabiltzailea izanda.
P. D. Orain beste proba bat egingo dut, Espainiako epaileek galdeketetan erabiltzen duten estiloan: โยฟY no es mรกs cierto queโฆ? โBaina ez al da zuzenagoa beste hau?โ, Googlek emandako erantzuna ez ote den zuzenagoa galdetuz. Emaitzak hurrengoan.
31 eskutik 